Gagnrýni svarað.

Fyrrverandi samnemendur mínir úr Guðfræðideild HÍ þau Sunna Dóra Möller og Sigurvin Jónsson hafa ritað grein sem mun birtast í Fréttablaðinu á næstu dögum. Greinin er viðbragð við gagnrýni minni á Guðfræðideildina sem ég minnist lítillega á í grein minni ”Trúlausi guðfræðingurinn” sem birtist í Fréttablaðinu í maí s.l. Þessu ber að fagna. Það er merki um akademíska dínamík þegar fólk tekst á á síðum dagblaða. Ég tel reyndar að þau hefðu átt að bíða með birtingu þessarar greinar á blogginu hennar Sunnu þar til greinin hefði birtst í Fréttablaðinu. Það er bara kurteisi að frumbirta grein í dagblaði og það dregur úr slagkrafti greinarinnar ef hún hefur þegar birtst einhverstaðar áður. Ástæðan fyrir þvi að greinin um trúlausa guðfræðingin birtist í Fréttablaðinu eftir að hún var birt á blogginu mínu var sú að ritstjóri Fréttablaðsins falaðist eftir birtingu á "trúlausa guðfræðingnum". Ég þrufti þvi að stytta greinina nokkuð fyrir Fréttablaðið. Þannig var það í pottinn búið. Ég leyfi mér meir að segja að efast um að greinin þeirra Sunnu og Sigurvins muni yfir höfuð birtiast í Fréttablaðinu eftir þessa frumsýningu á vefnum.

Grein Sunnu og Sigurvins er byggð í kringum þessi orð í ”trúlausa guðfræðingnum”.

Varðandi guðfræðideildina sem mannaði mig, menntaði mig og skerpti á gáfum mínum og veitti þeim í þennan óvænta farveg er að vissu leiti gölluð stofnun. Í mínum huga eiga að vera skýr skil á milli hinnar trúarlegu innrætingar og hinnar fræðilegu kennslu. Það vantar einnig ýtarlegri biblíugagnrýni, kenningar um hinn sögulega Jesú, kynningu á trúarlegu umhverfi þegar Biblían er rituð, trú Egypta, kynningu á ýtarlegri kynningu á gnóstískum ritum. Svo ekki sé talað um Júdasarguðspjall sem er merkilegasti fornleifafundur síðustu árhundruða

Mér þykir sérkennlegt að þeim Sunnu og Sigurvini þyki svo vegið að heiðri guðfræðideildarinnar og Jóni Ma. Ágeirssyni með þessum orðum minum að þau séu efni í blaðagrein. Ég deili nefnilega sömu reynslu og þau af tímunum með Jóni og fullyrði að hann er einhver frábærasti fræðimaður sem ég hef kynnst. Þessi orð mín um hvað mér fannst vanta í kennsluna í guðfræðideildinni eru síst af öllu sneið til hans. Það var ekki síst fyrir kennslu Jóns að ég mótaðist og menntaðist. Ófrávíkjanleg krafa hans um akademíska hugsun er sannarlega til fyrirmyndar. Þegar ég gagnrýni guðfræðideildina og kennsluna má þá ekki segja að kennslan hafi skilað sér nákvæmlega á þann hátt sem ætlast er til? Er tilgangur guðfræðinámsins að búa til herskara að já-fólki? Fólki sem samþykkir allt sem kennt er? Eða er markmið guðfræðináms við HÍ að búa til starfsfólk fyrir ríkiskirkjuna? Aðal gagnrýni mín á guðfræðideildina er að finna í næstu greinaskilum í eftir þeim sem Sunna og Sigurvin gera að skotspóni. Þessum hérna:

Ég sé fyrir mér að ríkiskirkjan reki skóla á mastersstigi sem sér eingöngu um að mennta starfsmenn sem hyggja á þjónustu innan hennar. Allt BA nám í HÍ ætti að vera secular eða veraldlegt eins og það er kallað. Mér sem baráttumanni fyrir aðgreiningu ríkis og trúar finnst fáheyrt að opinber háskóli sjái um að mennta presta og annað starfsfólk fyrir eina kirkjudeild sem í landinu starfar. Mér finnst það bara óréttlátt.

Mér þykir skjóta skökku við að þau Sunna og Sigurvin svara ekki þessar aðal gagnrýni greinar minnar. Í athugasemd á blogginu hennar Sunnu er að finna athugasemd frá fyrrum samstúdent okkar, Ingibjörgu Maríu Gísladóttur sem tekur undir aðfinnslur mínar um að trúarátroðsla sé oft og tíðum einkenni á kennslunni í guðfræðideildinni. Mér þykir vænt um þessi orð Ingibjargar sértaklega í ljósi þess að hún var skarpasti hnífurinn í guðfræðinemaskúffunni.

Ef skoðuð eru skyldunámskeið í Guðfræðideildinni má sjá að þau eru eins og sniðin fyrir þá sem hyggja á feril innan ríkiskirjunnar. Í þvi sambandi má helst nefna áfangann Guðfærði díakóníunnar. Svo ég víki aftur að aðalgagnrýni minni á kennsluna í Guðfræðideild HÍ þá þykir mér fáránlegt að blanda saman trúarinnrætingu eða trúarrétttingu og akademískum kröfum. Þetta tvennt fer ekki saman. Sambland af þessu tvennu mun alltaf vera í skötulíki. Tillaga mín um að allt BA nám í guðfræði skuli vera akademískt / secular og að prestnám skuli vera á ábyrgð ríkiskirkjunnar finnst mér leysa þennan vanda Háskóla Íslands. Með því móti væri hagur allra hámarkaður. Þeirra sem vilja fræðilegt nám í guðfræði og þeirra sem vilja renna sterkari stoðum undir trúarsannfæringu sína.

Eins og ég tók fram í greininni um trúlausa guðfræðinginn var ég 2 ár að klára 3 ára nám sem telst til tíðinda í þeirri deild. Mér skilst að nemendur Guðfræðideildar HÍ séu þeir sem eru hvað lengst að klára námið. Ég lauk BA prófi með fyrstu einkunn og ég helld að ég hafi bara verið góður nemandi. Ég var sennilega samt betri kaffistofustjóri en nemandi því ég kom ýmsum góðum málum í verk á hinni goðsagnakenndu kaffistofu sem ég vona sannarlega að sé ennþá jafn skemmtileg og hún var þegar ég var þar stjóri. Sú sneið Sunnu og Sigurvins að ég skuli ekki kalla mig guðfræðing er réttmæt. Mér finnst hún reyndar svo léttvæg og að ég nenni ekki að eyða tíma í svoleiðis þras. Titill greinarinnar rýrir efni hennar á engan hátt.