Vitnað í mig í Fréttablaðinu

Í Fréttablaðinu í gær var minnst á mig í tengslum við grein mína um trúlausa guðfræðinginn sem birtist á blogginu mínu og síðar í Fréttablaðinu.

Hérna er fréttinn.

Trúarbrögð í Háskólanum
Í guðfræðideild HÍ eru óglögg skil milli trúarlegrar innrætingar og fræðilegrar kennslu, en akademískt nám ætti að vera veraldlegt.

Í guðfræðideild HÍ eru óglögg skil milli trúarlegrar innrætingar og fræðilegrar kennslu, en akademískt nám ætti að vera veraldlegt. Starfsnám presta færi líka betur fram í kirkjunni, sagði Teitur Atlason í júní-útgáfu menningarblaðs Fréttablaðsins. Þau Hjalti Hugason, forseti guðfræðideildar, og Kristín Ingólfsdóttir, rektor Háskóla Íslands, svara hér að hluta til gagnrýni Teits, sem er útskrifaður frá deildinni.

Guðfræðideild Háskólans er elsta deild hans og á rætur að rekja allt aftur til stofnunar Prestaskólans árið 1847, segir á heimasíðu hennar. Þar er tekið fram að deildin sé "miklu meira en prestaskóli".

Rektor og forseti guðfræðideildar fara þó ekki í launkofa með að meginþorri nemenda deildarinnar stefni á starf sem prestar þjóðkirkju og námið taki mið af því. Ákveðin "mótun" sé óhjákvæmileg í slíku námi, en "trúarleg innræting", orðalag Teits Atlasonar, sé allt of sterkt hugtak til að lýsa henni.

"Og mótun er alls ekki það sama og trúboð," segir Hjalti. Námið í deildinni sé að ýmsu leyti veraldlegt.

Kristín rektor bendir á að erlendir sérfræðingar, valdir af Rannís og menntamálaráðuneytinu, hafi nýlega farið yfir starf guðfræðideildar.

"Og þeir minntust ekki á trúarinnrætingu. Þeir hefðu nú líklega sagt eitthvað ef svo hefði verið," segir hún. Ekkert hafi bent til að deildin standi verr en sambærilegar deildir erlendis.

Breyttir tímar

Hjalti segir deildina leggja áherslu á að koma til móts við nýja tíma og þarfir alþjóðasamfélagsins. Það gerir Kristín líka.

Deildin muni vissulega sinna hundrað ára gömlu meginhlutverki sínu enn sem fyrr, að mennta presta fyrir lúterska kirkju, en með nýrri áherslu.

"Til dæmis er nýráðinn kennari til deildarinnar, sem er sérfræðingur í Íslam. Við finnum einnig fyrir miklum áhuga á því námi frá nemendum í öðrum deildum," segir Kristín.

Hlutverk háskóla

Um hvort ekki væri nær að hafa starfsnámið í þjóðkirkjunni og guðfræði Háskólans veraldlegri, segir Kristín rektor:

"Það má auðvitað spyrja að því hvort þetta sé hlutverk háskóla. Við erum í stöðugri endurskoðun og tökum mið af breyttum þjóðfélagsaðstæðum."

Hjalti bendir hins vegar á að í nágrannalöndunum sé málum ekki þannig háttað.

"Lúterskar kirkjur hafa ætíð lagt áherslu á að prestar hennar hafi vísindalega menntun. Þetta er lúter-evrópsk hefð að standa svona að verki. Hagnýtasti þátturinn í starfsmenntuninni fer nú þegar fram á vegum kirkjunnar. Ýmist alfarið eða gegnum þjónustusamning sem við höfum gert við hana," segir hann.

Opið fyrir önnur trúfélög

Hjalti segist opinn fyrir því að deildin geri sambærilega samninga við önnur trúfélög, svo sem Fríkirkjuna. Jafnvel við trúfélög sem ekki játa trú á Krist.

"En frumkvæðið þyrfti þá að koma frá trúfélögunum sjálfum," segir hann. Guðfræðideildin sé þannig ekki bundin evangelísk-lúterskri játningu, þótt söguleg hefð geri að verkum að sú áhersla sé ríkjandi og það eðlilega, að mati Hjalta.

Teitur Atlason ræddi einnig að lítil umræða færi fram í guðfræðináminu um "kenningar um hinn sögulega Jesú".

Spurður hvort sagan um Jesú Krist sé kennd sem sagnfræðileg staðreynd eða frekar sem trúarbrögð við deildina, segir Hjalti að skýr greinarmunur sé gerður á trúfræðilegum og sögulegum atriðum í náminu:

"Ég er sannfærður um að í Nýja-testamentisfræðum er gætt mjög vísindalegra vinnubragða

Mér þykja það tíðindi að rektor HÍ skoðar gagnrýni minni af áhuga. Kannski er runnin upp tími fyrir endurskoðun á námi í guðfræðideild HÍ. Ég dreg í efa orð rektost og Hjalta Hugasonar um að meginþorri nema við guðfærðideild HÍ hyggi á prestvígslu eða starf innan ríkiskirjunnar. Ekki þarf annað en að telja þá sem vígjast til prests og þá sem útskrifast með B.A gráðu eða mastersgráðu. Staðreyndin er að margir hafa áhuga á trúarbrögðum án þess að vilja starfa innan ríkiskirjunnar. Þessa fullyrðingu rektors og Hjalta er auðvelt að hrekja. Ég vil hróður guðfræðideildar HÍ sem mestan og ég hef bent á leiðir til að gera deildina miklu betri. Klassa ofar!. Það er með þvi móti að skilja á milli BA náms og prestnáms. Með því móti hagnast báðir alilar. þeir sem vilja að nám sitt sér færðilegt og þeirrra sem vilja að námið sé trúarlegt. Sambland af þessu tvennu er deildinni fjötur um fót og rýrir gildi Háskóla Íslands sem akademískrar stofnunar. það þarf ekki annað en að skoða skyldukúrsa í BA námi til að finna þar all nokkra trúarlega gildishlaðna áfanga.

það er ótækt fyrir Háskóla með metnað að ástunda trúarinnrætingu eða trúar-gildishlaðna kennslu.

það skyldi þó ekki vera að þessi bloggfærsla mín um trúlausa guðfærðinginn væri þúfan sem velti hlassinu?