Ljóða-rugl

Til þess að vera ljóðskáld í dag þarf ekki að kunna að yrkja, vera með frumlegar eða sniðugar hugmyndir.

-Það er nóg að vera með hatt.

Eiríkur Örn Norðdahl er alltaf með hatt (og þ.a.l. skáld) skrifar áhugaverða grein um ábyrgð skálda sem nota forrit til að búa til ljóð. Niðurstaðan er sú að tölvurnar gera lífið mun einfaldara fyrir þá sem vilja rannsaka og endurbyggja tungumálið.

Ég hlustaði á nokkur ljóð eftir Eirík. Þetta er bara einhvað bull og stafavíxl í kringum eitthvað orð. Reyndar hefur þetta verið gert mun betur en hjá Eiríki því sjónhátta Bjarni gerði þessu konsepti góð skil með vísi-rósunum sínum. Bjarni er reyndar líka alltaf með hatt en það er önnur saga. Bjarni útfærir hugmyndina bara miklu betur.

Björk sagði einhverntíman að til þess að vera frægur á Íslandi væri nóg að ganga alsber niður Laugaveginn. Nokkuð til í því. Ég er alltaf að bíða eftir þeim sem tekur Björku á orðinu. Að setja upp hatt er bara svo helvtíti glatað. Þá er bara betra að fara alla leið með dæmið.

Annars er Eiríkur í n.k win/win stöðu þegar kemur að gagnrýni á ljóðin hans. Sum list beinlínis grátbiður um neikvæða gagnrýni í þeim tilgangi að upphefja sjálfa sig. Það hefur jú alltaf verið akkur fyrir alla listamenn að vera "umdeildir". Ruglið og bullið er sett á stall sem eitthvað merkilegt og óskiljanlegt. Og pöpullinn trúir því. -Í flestum tilfellum.

Kerfið virkar þannig að sett er fram eitthvað rugl sem list og síðan er beðið eftir(neikvæðri) gagnrýni. Þá er hatturinn settur upp og gagnrýnandinn út-hrópaður sem fasisti. Jónas frá Hriflu eða Hitler. Klessuverkasýningin hefur orði að haldreypi lélegra listamanna. Þannig er hin klassíska íslenska umræðustaða er þá komin upp og skotgrafirnar opnaðar.

Ég hef notað þá aðferð til að vinsa út lélega líst frá almennilegri list að ef ég skil ekki verkið á 5 sekúndum þá fer verkið í tunnuna. Þetta er heiðarleg aðferð og afar gagnleg. Gott er að hafa í huga að 90% af allri list er rusl.

Oftar en ekki vinna lélegir listamenn með sjokk-effekt. Sjokkera bara nógu mikið og sjá svo til. Þetta má sjá í ljóðagerð, kvikmyndalist og myndlist sem dæmi séu tekin. Það sem væri virkilega skjokkerandi er að komi fram skáld sem kann að yrkja. Að komi fram myndistarmaður sem kann að mála. Að það komi fram kvikmyndagerðarmaður sem kann að búa til almennilega bíómynd. Vissulega eru slíkir til staðar en þeir eru fæstir með hatt á hausnum, einhverra hluta vegna. Hallgrímur Helgason er undantekning frá hatta-skálda hugmyndinni. Hann kann allt í senn að yrkja, mála og skrifa bækur.

En hatturinn getur komið að gagni. Ef að hattberinn er nógu þrjóskur þá mun honum takast að komast á ákveðin stall. Hann getur þá sótt um styrki í allskonar sjóði og sennilega lifað sæmilegu lífi í þægilegri innivinnu.